Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026): Mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam

81 năm đã đi qua, mùa Thu tháng Tám năm 1945 vẫn là một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã đưa nhân dân Việt Nam từ thân phận mất nước trở thành người làm chủ đất nước, mở đường cho sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và một thời kỳ phát triển mới của dân tộc. Ngày 19/8/2026, cùng với nhân dân cả nước, cán bộ, viên chức, người lao động và sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026).

Mùa Thu lịch sử năm 1945

Tháng 8/1945, trước những chuyển biến nhanh chóng của tình hình trong nước và quốc tế, thời cơ giành chính quyền xuất hiện. Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào từ ngày 13 đến 15/8/1945 quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước; tiếp đó, Quốc dân Đại hội họp ngày 16 và 17/8 tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa. Từ ngày 14/8, khí thế cách mạng lan rộng tại nhiều địa phương. Ngày 18/8, Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam là những địa phương giành được chính quyền ở tỉnh lỵ. Tại Hà Nội, sáng ngày 19/8/1945, đông đảo quần chúng tập trung tại khu vực Nhà hát Lớn, sau đó các đoàn biểu tình tiến tới những cơ quan quan trọng của chính quyền đương thời. Đến tối cùng ngày, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội thắng lợi.

Thắng lợi tại Hà Nội tạo sức cổ vũ mạnh mẽ đối với phong trào cách mạng trên cả nước. Ngày 23/8, chính quyền được giành ở Huế; ngày 25/8 tại Sài Gòn và đến cuối tháng 8, cuộc Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi trên phạm vi cả nước. Chỉ trong một thời gian ngắn, sức mạnh của đông đảo quần chúng nhân dân đã tạo nên bước chuyển có ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh dân tộc. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám dẫn tới một sự kiện lịch sử trọng đại: ngày 02/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đoàn người biểu tình ngày 19/8/1945 trước cửa Bắc Bộ Phủ (Hà Nội). Ảnh tư liệu

Sức mạnh của lòng yêu nước và khối đại đoàn kết dân tộc

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 để lại nhiều bài học lịch sử, trong đó nổi bật là việc phát huy sức mạnh của nhân dân, tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí độc lập, tự chủ và khả năng nắm bắt thời cơ. Các tài liệu lịch sử chính thức nhấn mạnh thắng lợi này là kết quả của một quá trình chuẩn bị lâu dài về lực lượng chính trị, tổ chức và lực lượng cách mạng, kết hợp với việc nhận định và tận dụng thời cơ trong tháng 8/1945. Từ Hà Nội, Huế, Sài Gòn đến nhiều địa phương trên cả nước, hàng triệu người dân đã tham gia vào phong trào giành chính quyền. Chính sự hội tụ của lòng yêu nước, khát vọng độc lập và sức mạnh đoàn kết đã góp phần làm nên thắng lợi trong mùa Thu lịch sử. Giá trị của Cách mạng Tháng Tám vì thế không chỉ nằm ở những thay đổi trực tiếp mà cuộc cách mạng tạo ra trong năm 1945. Những bài học về độc lập dân tộc, sức mạnh nhân dân, đoàn kết và chủ động trước thời cơ tiếp tục được nghiên cứu và nhắc lại trong các hoạt động kỷ niệm, giáo dục lịch sử nhiều thập niên sau đó.

Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công là dịp để thế hệ hôm nay tưởng nhớ những lớp người đi trước đã đấu tranh, hy sinh vì độc lập, tự do; đồng thời nhìn nhận rõ hơn giá trị của hòa bình và những thành quả mà đất nước đã đạt được. Tại Hà Nội, dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 năm 2026 cũng được đánh dấu bằng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và tuyên truyền, hướng tới ôn lại lịch sử, giáo dục truyền thống và lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử tới cộng đồng. Đối với tuổi trẻ, đặc biệt là sinh viên, việc tìm hiểu Cách mạng Tháng Tám không chỉ là học lại một sự kiện trong sách sử. Từ những bài học lịch sử, mỗi sinh viên có thêm cơ sở để hiểu giá trị của độc lập, trách nhiệm công dân và vai trò của tri thức trong sự phát triển của đất nước.

Với sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, tinh thần ấy có thể được tiếp nối bằng những hành động thiết thực trong học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, rèn luyện kỹ năng và tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Mỗi giờ học nghiêm túc, mỗi công trình nghiên cứu, mỗi ý tưởng sáng tạo hay hoạt động có ích cho xã hội đều là những cách cụ thể để người trẻ đóng góp năng lực của mình cho tương lai.