Kỷ niệm Ngày thành lập Lực lượng Dân quân Tự vệ Việt Nam (28/3/1935 – 28/3/2026)

Lực lượng Dân quân tự vệ (DQTV) Việt Nam ra đời ngày 28/3/1935, đánh dấu bởi "Nghị quyết về Đội tự vệ" tại Đại hội Đảng lần thứ nhất ở Ma Cao. Bối cảnh ra đời gắn liền với nhu cầu vũ trang công nông, bảo vệ Đảng và chính quyền cách mạng non trẻ trước sự khủng bố trắng của thực dân Pháp

Sau phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh (1930-1931), các đội tự vệ đỏ ra đời. Trước sự khủng bố tàn bạo của thực dân Pháp, Đảng cần một lực lượng vũ trang tại chỗ để bảo vệ cán bộ, nhân dân và thành quả cách mạng. Thực hiện theo chủ trương của Đảng, Đảng Cộng sản Đông Dương xác định "lập đội quân công nông", "võ trang cho công nông"; đánh dấu sự kiện này, ngày 28/3/1935, Đại hội lần thứ nhất của Đảng thông qua "Nghị quyết về Đội tự vệ", chính thức tổ chức, huấn luyện lực lượng dân quân tự vệ. Từ các đội tự vệ đỏ, lực lượng phát triển rộng khắp, làm nòng cốt trong Cao trào kháng Nhật cứu nước và Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.

Chủ tịch Tôn Đức Thắng chúc mừng Liên đội tự vệ Hoàn Kiếm (ảnh tư liệu)

Lực lượng dân quân tự vệ luôn được coi là "bức tường sắt" của Tổ quốc, là lực lượng chiến lược quan trọng trong chiến tranh nhân dân, được tổ chức rộng khắp tại nông thôn, cơ quan, xí nghiệp. Trải qua hơn 90 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Lực lượng Dân quân Tự vệ Việt Nam luôn là lực lượng rộng khắp, bám sát cơ sở, giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ địa phương, cơ quan, đơn vị; góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, lực lượng Dân quân tự vệ đã từng bước được thống nhất về tổ chức, bước đầu do các xã đội, huyện đội, tỉnh đội quản lý, chỉ huy và dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy đảng các cấp. Trong suốt những năm kháng chiến, mặc dù trang bị của ta chỉ là các loại vũ khí thô sơ, tự tạo nhưng khi phải đương đầu với quân đội viễn chinh được trang bị hiện đại, nhưng lực lượng Dân quân tự vệ đã cùng nhân dân xây dựng làng xã chiến đấu, kiên cường bám đất, bám dân; phối hợp với bộ đội cụ Hồ chống địch, dành chiến thắng về cho đất nước. Nhờ những lực lượng quyết tâm đấu tranh giành độc lập tự do cho đất nước, quân ta đã tiến hành nhiều chiến dịch lớn, giành thắng lợi quyết định trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Dân quân du kích chế tạo các vật dụng để đánh địch (ảnh tư liệu)

Trong các cuộc kháng chiến, lực lượng Dân quân Tự vệ luôn phát huy cao tinh thần yêu nước, mưu trí, dũng cảm, cùng với các lực lượng vũ trang nhân dân lập nên nhiều chiến công to lớn. Bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng và phát triển đất nước, lực lượng tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đồng thời tích cực tham gia phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và các nhiệm vụ đột xuất tại cơ sở. Hiện nay, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, yêu cầu đặt ra đối với công tác quốc phòng, an ninh ngày càng cao. Lực lượng Dân quân Tự vệ tiếp tục được xây dựng theo hướng vững mạnh, rộng khắp, có chất lượng tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ngày nay, Dân quân tự vệ đã phát triển cả về số lượng, chất lượng, biên chế, trang bị; tổ chức, biên chế tinh gọn; chất lượng tổng hợp được nâng cao, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; tiếp tục làm nòng cốt cho nhân dân ở cơ sở khắc phục hậu quả chiến tranh, tích cực phối hợp với các lực lượng rà phá bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh, giải phóng hàng triệu héc-ta đất canh tác để khôi phục sản xuất.